Thiên hoa phấn là rễ củ đã cạo vỏ, phơi hoặc sấy khô của cây qua lâu (Trichosanthes kirilowii) thuộc họ Bầu bí; quả và hạt của cùng cây cho các vị thuốc qua lâu, qua lâu nhân. Dược liệu màu trắng, nhiều bột, vị ngọt hơi đắng, tính hơi hàn, quy kinh Phế, Vị. Theo y học cổ truyền, thiên hoa phấn có công năng thanh nhiệt tả hỏa, sinh tân chỉ khát, tiêu thũng bài nùng.
Thông tin dược liệu
| Tên khác | Qua lâu căn, Rễ qua lâu, Hoa phấn |
|---|---|
| Tên khoa học | Trichosanthes kirilowii Maxim. |
| Họ | Bầu bí (Cucurbitaceae) |
| Bộ phận dùng | Rễ củ đã cạo vỏ ngoài, phơi hoặc sấy khô |
| Tính vị | Vị ngọt, hơi đắng; tính hơi hàn |
| Quy kinh | Phế, Vị |
| Nhóm | Thanh nhiệt – giải độc |
Công năng theo y học cổ truyền
- Thanh nhiệt, tả hỏa
- Sinh tân, chỉ khát
- Tiêu thũng, bài nùng
Ứng dụng trong y học cổ truyền
- Theo y học cổ truyền dùng trong nhiệt bệnh làm tổn thương tân dịch, miệng khô khát nhiều
- Phế nhiệt gây ho khan, ho ra máu
- Ung nhọt sưng đau, mụn nhọt chưa vỡ mủ
Liều dùng tham khảo: 10–15 g/ngày, dạng thuốc sắc
Kiêng kỵ và thận trọng
- Phụ nữ có thai không dùng
- Theo nguyên tắc tương phản trong YHCT, không dùng chung với ô đầu, phụ tử
- Người tỳ vị hư hàn, đại tiện lỏng không nên dùng
Cách nhận biết Thiên hoa phấn đạt chất lượng
- Rễ hình trụ không đều, hình thoi hoặc thái lát, dài khoảng 8–16 cm, đường kính 1,5–5,5 cm
- Mặt ngoài màu trắng vàng hoặc vàng nhạt, có thể còn sót vết vỏ ngoài màu nâu vàng
- Chất chắc, nặng; mặt cắt màu trắng hoặc vàng nhạt, nhiều bột, có các lỗ mạch màu vàng xếp tỏa tròn
- Không mùi, vị hơi đắng; hàng tốt trắng, nhiều bột, ít xơ
Bảo quản
Bảo quản trong bao bì kín, nơi khô ráo, thoáng mát; dược liệu nhiều tinh bột dễ mọt nên cần kiểm tra định kỳ. Xem thêm hướng dẫn bảo quản dược liệu.
Thông tin trên mang tính tham khảo theo tài liệu y học cổ truyền. Thiên hoa phấn là dược liệu, không phải là thuốc và không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh. Vui lòng dùng theo chỉ dẫn của thầy thuốc y học cổ truyền.