Mẫu đơn bì là vỏ rễ phơi hoặc sấy khô của cây mẫu đơn (Paeonia suffruticosa) thuộc họ Mẫu đơn. Dược liệu có mùi thơm đặc trưng, vị đắng cay, tính hơi hàn, quy kinh Tâm, Can, Thận. Theo y học cổ truyền, mẫu đơn bì có công năng thanh nhiệt lương huyết, hoạt huyết hóa ứ, là một trong sáu vị của bài thuốc cổ phương Lục vị địa hoàng hoàn và thường dùng trong các chứng huyết nhiệt.
Thông tin dược liệu
| Tên khác | Đan bì, Đơn bì, Vỏ rễ mẫu đơn |
|---|---|
| Tên khoa học | Paeonia suffruticosa Andr. |
| Họ | Mẫu đơn (Paeoniaceae) |
| Bộ phận dùng | Vỏ rễ đã phơi hoặc sấy khô |
| Tính vị | Vị đắng, cay; tính hơi hàn |
| Quy kinh | Tâm, Can, Thận |
| Nhóm | Thanh nhiệt – giải độc |
Công năng theo y học cổ truyền
- Thanh nhiệt, lương huyết
- Hoạt huyết, hóa ứ
Ứng dụng trong y học cổ truyền
- Theo y học cổ truyền dùng trong chứng ôn bệnh nhiệt nhập dinh huyết: phát ban, thổ huyết, chảy máu cam
- Âm hư phát sốt về đêm, sáng ra hết sốt, sốt không ra mồ hôi
- Kinh bế, thống kinh do huyết ứ
- Ung nhọt sưng đau, sang chấn tổn thương ứ huyết
Liều dùng tham khảo: 6–12 g/ngày, dạng thuốc sắc hoặc hoàn tán
Kiêng kỵ và thận trọng
- Phụ nữ có thai thận trọng
- Người huyết hư có hàn, kinh nguyệt ra nhiều không nên dùng
Cách nhận biết Mẫu đơn bì đạt chất lượng
- Vỏ rễ dạng ống hoặc nửa ống, có khe nứt dọc, dài 5–20 cm, dày khoảng 1–4 mm
- Mặt ngoài màu nâu xám hoặc vàng nâu; mặt trong màu tím nâu nhạt, có thể thấy các tinh thể nhỏ sáng lấp lánh
- Chất cứng giòn, dễ bẻ; mặt bẻ có bột, màu hồng nhạt
- Mùi thơm đặc trưng, vị hơi đắng và chát; hàng tốt vỏ dày, nhiều bột, mùi thơm rõ
Bảo quản
Bảo quản nơi khô ráo, thoáng mát, đựng trong bao bì kín để hạn chế bay mùi thơm. Xem thêm hướng dẫn bảo quản dược liệu.
Thông tin trên mang tính tham khảo theo tài liệu y học cổ truyền. Mẫu đơn bì là dược liệu, không phải là thuốc và không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh. Vui lòng dùng theo chỉ dẫn của thầy thuốc y học cổ truyền.