Cỏ nhọ nồi, còn gọi là mặc hạn liên, là cây thân thảo thuộc họ Cúc mọc hoang phổ biến ở nơi ẩm; khi vò nát, dịch cây chuyển màu đen nên có tên gọi như vậy. Theo y học cổ truyền, cỏ nhọ nồi vị ngọt, chua, tính hàn, quy vào kinh Can và Thận, có công năng lương huyết chỉ huyết và bổ can thận âm. Dược liệu được dùng dạng tươi hoặc khô.
Thông tin dược liệu
| Tên khác | Mặc hạn liên, Hạn liên thảo, Cỏ mực |
|---|---|
| Tên khoa học | Eclipta prostrata (L.) L. |
| Họ | Cúc (Asteraceae) |
| Bộ phận dùng | Toàn cây trên mặt đất, dùng tươi hoặc phơi, sấy khô |
| Tính vị | Vị ngọt, chua; tính hàn |
| Quy kinh | Can, Thận |
| Nhóm | Hoạt huyết – chỉ huyết |
Công năng theo y học cổ truyền
- Lương huyết chỉ huyết
- Bổ can thận âm
Ứng dụng trong y học cổ truyền
- Y học cổ truyền dùng trong các chứng xuất huyết do huyết nhiệt như chảy máu cam, nôn ra máu, tiểu ra máu, rong kinh
- Dùng trong chứng can thận âm hư với hoa mắt, chóng mặt, tóc bạc sớm, đau lưng mỏi gối
- Theo kinh nghiệm dân gian, cây tươi giã đắp ngoài vết thương chảy máu nhẹ
- Thường phối hợp với Nữ trinh tử trong bài Nhị chí hoàn
Liều dùng tham khảo: 12–20 g/ngày dược liệu khô, dạng thuốc sắc; dược liệu tươi có thể dùng lượng nhiều hơn
Kiêng kỵ và thận trọng
- Người tỳ vị hư hàn, đại tiện lỏng không nên dùng
Cách nhận biết Cỏ nhọ nồi đạt chất lượng
- Thân hình trụ, có rãnh dọc, màu xanh lục đến nâu đen, phủ lông cứng ngắn
- Lá mọc đối, hình mác, nhăn nheo, màu lục sẫm đến đen xám, hai mặt có lông cứng
- Cụm hoa đầu nhỏ, quả bế dẹt màu đen
- Khi vò hoặc ngâm nước, dịch chuyển màu đen – đặc điểm nhận biết của cây nhọ nồi
- Mùi nhẹ, vị hơi mặn, chua
Bảo quản
Bảo quản nơi khô ráo, thoáng mát, tránh ẩm mốc. Xem thêm hướng dẫn bảo quản dược liệu.
Thông tin trên mang tính tham khảo theo tài liệu y học cổ truyền. Cỏ nhọ nồi là dược liệu, không phải là thuốc và không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh. Vui lòng dùng theo chỉ dẫn của thầy thuốc y học cổ truyền.