Bạch mao căn là thân rễ của cây cỏ tranh thuộc họ Lúa, một loài mọc hoang phổ biến ở nhiều vùng. Theo y học cổ truyền, bạch mao căn vị ngọt, tính hàn, quy vào các kinh Phế, Vị và Bàng quang, có công năng lương huyết chỉ huyết, thanh nhiệt lợi niệu. Ngoài việc phối hợp trong bài thuốc, rễ cỏ tranh còn được dân gian nấu nước uống cùng mía lau, râu ngô.
Thông tin dược liệu
| Tên khác | Rễ cỏ tranh, Mao căn |
|---|---|
| Tên khoa học | Imperata cylindrica (L.) P.Beauv. |
| Họ | Lúa (Poaceae) |
| Bộ phận dùng | Thân rễ đã bỏ rễ con và bẹ lá, phơi hoặc sấy khô |
| Tính vị | Vị ngọt; tính hàn |
| Quy kinh | Phế, Vị, Bàng quang |
| Nhóm | Hoạt huyết – chỉ huyết |
Công năng theo y học cổ truyền
- Lương huyết chỉ huyết
- Thanh nhiệt lợi niệu
- Thanh phế vị nhiệt
Ứng dụng trong y học cổ truyền
- Y học cổ truyền dùng trong các chứng xuất huyết do huyết nhiệt như chảy máu cam, khạc ra máu, tiểu ra máu
- Dùng trong chứng tiểu tiện ít, nóng buốt do thấp nhiệt theo y học cổ truyền
- Dùng trong chứng phiền khát do nhiệt, vị nhiệt gây nôn
- Theo kinh nghiệm dân gian thường nấu nước uống thanh nhiệt cùng mía lau, râu ngô
Liều dùng tham khảo: 10–30 g/ngày dược liệu khô, dạng thuốc sắc; dược liệu tươi có thể dùng lượng gấp đôi
Kiêng kỵ và thận trọng
- Người tỳ vị hư hàn, tiểu nhiều không khát không nên dùng
Cách nhận biết Bạch mao căn đạt chất lượng
- Thân rễ hình trụ dài, đường kính khoảng 2–4 mm, thường được cắt thành đoạn
- Mặt ngoài màu trắng ngà đến vàng nhạt, hơi bóng, có vân dọc và các đốt rõ
- Chất nhẹ, dai; mặt cắt có lớp vỏ và lõi tách biệt, giữa có lỗ nhỏ
- Không mùi, vị hơi ngọt
- Hàng đạt chất lượng sạch rễ con, bẹ lá, không mốc, không lẫn tạp chất
Bảo quản
Bảo quản nơi khô ráo, thoáng mát, tránh ẩm mốc. Xem thêm hướng dẫn bảo quản dược liệu.
Thông tin trên mang tính tham khảo theo tài liệu y học cổ truyền. Bạch mao căn là dược liệu, không phải là thuốc và không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh. Vui lòng dùng theo chỉ dẫn của thầy thuốc y học cổ truyền.