Câu kỷ tử là quả chín đã phơi hoặc sấy khô của cây câu kỷ (cây khởi) thuộc họ Cà. Theo y học cổ truyền, câu kỷ tử vị ngọt, tính bình, quy vào các kinh Can, Thận, Phế, có công năng tư bổ can thận, ích tinh, minh mục và nhuận phế. Vị thuốc thường được phối hợp trong các bài thuốc bổ âm như Kỷ cúc địa hoàng hoàn, đồng thời cũng được dùng trong ẩm thực.
Thông tin dược liệu
| Tên khác | Kỷ tử, Khởi tử, Địa cốt tử |
|---|---|
| Tên khoa học | Lycium barbarum L. |
| Họ | Cà (Solanaceae) |
| Bộ phận dùng | Quả chín đã phơi hoặc sấy khô |
| Tính vị | Vị ngọt; tính bình |
| Quy kinh | Can, Thận, Phế |
| Nhóm | Bổ huyết – bổ âm |
Công năng theo y học cổ truyền
- Tư bổ can thận
- Ích tinh
- Minh mục
- Nhuận phế
Ứng dụng trong y học cổ truyền
- Y học cổ truyền dùng trong các chứng can thận âm hư với đau lưng mỏi gối, chóng mặt, ù tai
- Dùng trong chứng hoa mắt, nhìn mờ do can thận bất túc
- Dùng trong chứng ho khan do âm hư lao thương theo y học cổ truyền
- Thường phối hợp với Cúc hoa, Thục địa trong bài Kỷ cúc địa hoàng hoàn
Liều dùng tham khảo: 6–12 g/ngày, dạng thuốc sắc, hoàn tán hoặc ngâm, thường phối hợp trong bài thuốc
Kiêng kỵ và thận trọng
- Người tỳ hư thấp trệ, đại tiện lỏng không nên dùng
- Người đang có ngoại tà, thực nhiệt cần thận trọng
Cách nhận biết Câu kỷ tử đạt chất lượng
- Quả hình thoi hoặc bầu dục dài, dài khoảng 6–20 mm
- Vỏ quả màu đỏ cam đến đỏ thẫm, hơi nhăn, đầu có vết cuống màu trắng
- Chất mềm dẻo, thịt quả nhiều, chứa nhiều hạt nhỏ hình thận màu vàng nhạt
- Mùi nhẹ, vị ngọt
- Quả đỏ tươi bất thường, phai màu khi ngâm nước hoặc có mùi hắc có thể là hàng nhuộm màu hoặc xông diêm sinh
Bảo quản
Bảo quản trong bao bì kín, nơi khô mát, tránh ẩm vì quả dễ dính và mốc. Xem thêm hướng dẫn bảo quản dược liệu.
Thông tin trên mang tính tham khảo theo tài liệu y học cổ truyền. Câu kỷ tử là dược liệu, không phải là thuốc và không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh. Vui lòng dùng theo chỉ dẫn của thầy thuốc y học cổ truyền.