Bạch thược là rễ cây thược dược đã cạo vỏ, luộc chín và phơi khô. Theo y học cổ truyền, bạch thược vị đắng, chua, tính hơi hàn, quy vào kinh Can và Tỳ, có công năng dưỡng huyết điều kinh, liễm âm chỉ hãn, nhu can chỉ thống và bình can dương. Đây là một trong bốn vị của bài Tứ vật thang và theo nguyên tắc cổ truyền không dùng chung với Lê lô.
Thông tin dược liệu
| Tên khác | Thược dược, Bạch thược dược |
|---|---|
| Tên khoa học | Paeonia lactiflora Pall. |
| Họ | Mẫu đơn (Paeoniaceae) |
| Bộ phận dùng | Rễ đã cạo bỏ vỏ ngoài, luộc hoặc đồ chín, phơi hoặc sấy khô |
| Tính vị | Vị đắng, chua; tính hơi hàn |
| Quy kinh | Can, Tỳ |
| Nhóm | Bổ huyết – bổ âm |
Công năng theo y học cổ truyền
- Dưỡng huyết điều kinh
- Liễm âm chỉ hãn
- Nhu can chỉ thống
- Bình can dương
Ứng dụng trong y học cổ truyền
- Y học cổ truyền dùng trong các chứng huyết hư với sắc mặt kém tươi, kinh nguyệt không đều
- Dùng trong chứng đau vùng ngực sườn, đau bụng, co rút chân tay do can huyết bất túc
- Dùng trong chứng ra mồ hôi trộm, tự ra mồ hôi theo y học cổ truyền
- Dùng trong chứng đau đầu, chóng mặt do can dương thượng cang
- Là vị thuốc trong bài Tứ vật thang cùng Đương quy, Xuyên khung, Thục địa
Liều dùng tham khảo: 6–15 g/ngày, dạng thuốc sắc, thường phối hợp trong bài thuốc
Kiêng kỵ và thận trọng
- Không dùng chung với Lê lô (theo nguyên tắc tương phản)
- Người dương hư, hư hàn đau bụng đi lỏng cần thận trọng
Cách nhận biết Bạch thược đạt chất lượng
- Rễ hình trụ thẳng hoặc hơi cong, đường kính khoảng 1–2,5 cm; thường thái phiến mỏng
- Mặt ngoài màu trắng ngà hoặc hồng nhạt, tương đối nhẵn
- Mặt cắt màu trắng ngà hơi hồng, tầng sinh gỗ rõ, có vân xuyên tâm
- Chất rắn chắc, nặng; mùi nhẹ, vị hơi đắng, chua
- Phiến trắng bất thường, có mùi hắc là dấu hiệu xông diêm sinh quá mức
Bảo quản
Bảo quản nơi khô ráo, thoáng mát, tránh ẩm mốc và mọt. Xem thêm hướng dẫn bảo quản dược liệu.
Thông tin trên mang tính tham khảo theo tài liệu y học cổ truyền. Bạch thược là dược liệu, không phải là thuốc và không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh. Vui lòng dùng theo chỉ dẫn của thầy thuốc y học cổ truyền.